Kryeministri Berisha heq dorë nga disa pika të reformës së Akademisë së Shkencave. Akademikët do të trajtohen njësoj financiarisht dhe do të ketë akademikë të përjetshëm, por pa specifikuar kushtet Erald Kapri Berisha tërhiqet përpara akademikëve. Kryeministri Sali Berisha, dje, në mbledhjen e Grupit Parlamentar të PD-së, është shprehur se pas disa konsultimeve të bëra lidhur me projektligjin për Akademinë e Shkencave, projekti në fjalë do të ketë modifikime. Kundërshtimi i ashpër i akademikëve, por edhe e faktorit politik të brendshëm, ka bërë që kryeministri të ndryshojë disa pika të reformës. Pika më e rëndësishme, e cila është që mosha mbi 70-vjeçare nuk lejon të jesh në Akademinë e Shkencave, kryeministri e ka zgjidhur duke caktuar se do të ketë akademikë të përjetshëm. Ky titull, sipas Berishës, do të jetë për figura që janë të njohura dhe kanë dhënë për vendin, por nuk ka specifikuar kriteret të cilat do të mundin të japin një titull të tillë. “Shumica e vendeve kanë të përcaktuar moshën si kriter për akademikët, por krahas kësaj, është e domosdoshme që të ketë edhe akademikë të përhershëm. Të tillë do të jenë njerëzit me kontribute të mëdha”, - tha kryeministri. Një tjetër aspekt, ai i trajtimit financiar, kryeministri tha se kush fiton titullin “Akademik”, edhe pse nuk mund të jetë pjesë e Akademisë së Shkencave, do të mund të trajtohet njësoj financiarisht. “Gjithsesi, dua të qartësoj se askujt nuk i hiqet titulli “Akademik” dhe trajtimi është identik, pa asnjë ndryshim, përsa i përket shpërblimit. Qeveria ka bërë një vendim në muajin prill, në të cilin ajo merr përsipër të shpërblejë përjetësisht titullin “Akademik”, pavarësisht në se ata janë akademikë nderi apo akademikë në funksion, apo të përhershëm”, - tha Berisha.  Analiza Kryeministri nuk analizoi në grupin parlamentar të partisë së tij, arsyen e ndryshimeve të këtyre pikave duke theksuar se ky ishte edhe vullneti i qeverisë që ai drejton. Gjatë mbledhjes së grupit të PD-së, kryeministri u ndal në pjesën administrative të Akademisë së Shkencave, duke theksuar në efektivitetin e këtij institucioni shkencor. “Natyrisht, në formën aktuale të organizimit në Akademi do të ketë njerëz me rrogë, si kryetari i Akademisë, sekretari i Përgjithshëm dhe ndonjë funksion që do ta gjykojë vetë Asambleja. Ndërsa të tjerët, pa përjashtim, do të kenë të njëjtin trajtim. Mendoj se ky ligj nuk ka ndonjë komplikim. Ai finalizon reformën në mënyrë përfundimtare dhe me vendosjen e akademikëve të përhershëm u jep zgjidhje edhe problemeve të lindura”, - përfundoi për këtë çështje kryeministri. Prej disa javësh, politika, por edhe bota akademike, ka qenë e përfshirë në një debat në lidhje me funksionimin e ri të Akademisë së Shkencave. MbledhjaKartolina e Vitit të Ri do të jetë një shpërblim për pensionistët dhe rrogëtarët shtetërorë, të cilët do të përfitojnë përkatësisht 5 mijë lekë për çdo pensionist, ndërsa rrogëtarët do të trajtohen me pagë të trembëdhjetë. “Kjo shumë shkon rreth 30 milionë dollarë. Por pavarësisht kësaj, ky vendim ka në vëmendje dy gjëra: e para, festat e fundvitit  nuk mund të bëheshin pa një shpërblim për ta. E dyta, në këtë mënyrë iu dha përgjigjja më e merituar inflacionit. Kjo gjë mbi-indekson pensionet dhe me këtë shpërblim tejkalohet qartësisht niveli i inflacionit. Ky është një lehtësim shumë i madh për ne. Këtë vendim qeveria do ta sjellë si dekret tek ju dhe shpresojmë që të miratohet sa më shpejt. Do të operohet me dekret për faktin se ai duhet të hyjë menjëherë në fuqi, para votimit, në mënyrë që Instituti i Sigurimeve Shoqërore të ndërmarrë të gjitha masat për dhënien sa më shpejt të kësaj shume”, - tha Berisha në mbledhjen e Grupit Parlamentar të PD-së. Kryeministri kërkoi në fundin e mbledhjes edhe miratimin sa më të shpejtë të ligjit për ushqimin dhe shpejtimin e punës në Komisionin Parlamentar të Veprimtarisë Prodhuese.  Të hënën, Bashës qytetar i thjeshtë, pritet t’i hiqet imuniteti Ditën e hënë Kuvendi pritet të miratojë raportin e përgatitur nga Këshilli i Rregullores së Mandateve për heqjen e imunitetit të ministrit të Jashtëm, Lulzim Basha. Kryetarja e këtij Këshilli dhe e Parlamentit, Jozefina Topalli, u shpreh e gatshme në emër të maxhorancës që ky raport të votohet, duke bërë që ministri Basha të mos ketë imunitetin e deputetit, por të gëzojë privilegjet e një njeriu të thjeshtë. “Ndërkohë, ne kemi një çështje në dorë, të cilën kurrsesi nuk mund ta lëmë të kalojë në sesionin tjetër. Po kështu, kemi marrë një vendim dhe kemi shprehur një vullnet që brenda këtij sesioni duhet hequr imuniteti i z. Basha, ndaj unë ju paraqes sot një draft-raport për të cilin ju duhet të jepni mendimet tuaja”, - tha Topalli. Kryetarja e Këshillit të Mandateve shtoi se ky draft, për deputetin Basha duhet të paraqitet sa më shpejt në Kuvend, në mënyrë që ditën e hënë të finalizohet votimi. “Një bazë mbi të cilën mund të punojnë ose jo të dyja palët, por që deri të mërkurën raporti përfundimtar duhet të depozitohet, në mënyrë që Këshilli ta miratojë të enjten. Ai do të votohet në seancë plenare. Në rast se nuk ndiqet kjo procedurë, kërkesa për heqje imuniteti kalon në sesionin tjetër dhe rregullorja nuk të jep mundësi të ecësh përpara. Unë kërkoj nga ju që raportin ta keni dorëzuar të mërkurën, me qëllim që të hënën në  Kuvend të bëhet votimi”, - tha kryetarja Topalli. Opozita ka kërkuar që kjo çështje të ndiqet seriozisht dhe që Prokuroria të ketë të njëjtin ritëm pune që pati nisur ish-kryeprokurori Sollaku, duke kërkuar që prokurorët e kësaj çështjeje të mos ndërrohen. “Vlerësojmë vullnetin e qartë të shprehur nga znj. Topalli për heqje imuniteti. Është një vullnet që duhet përshëndetur, por prokurorja e Përgjithshme të mos ndryshojë prokurorët që e kanë hapur këtë çështje dhe vullneti i organit të akuzës të vazhdojë edhe në të ardhmen, sepse një nga stacionet e reja ku kalon rruga Durrës-Kukës është edhe Prokuroria e Përgjithshme”, - u shpreh deputeti socialist Petro Koçi  Rrogëtarët, shpërblim ose pagë të trembëdhjetë Ndryshe nga pensionistët, të cilët do të kenë një shpërblim për festat në masën e 5 mijë lekëshit, rrogëtarët do të trajtohen ndryshe. Institucioni përkatës do të marrë vendimin sipas buxhetit të tij, në rast se do të ketë pagë të trembëdhjetë ose një shpërblim jo më të madh se 10 mijë lekë. Pikërisht do të jetë vetë institucioni shtetëror ai që do të vendosë për masën e dëmshpërblimit dhe jo qeveria. Në varësi të buxhetit, por edhe të rezultateve në punë, do të vendoset edhe masa e dëmshpërblimit. Shumë institucione shtetërore kanë statusin e të pavarurit dhe vendos vetë për shpërndarjen e fondeve. Këtë fakt e konfirmoi edhe kryeministri Berisha në mbledhjen e Grupit Parlamentar të PD-së. “Ndërkohë, shpërblimi i punonjësve të administratës është i përcaktuar në fondin e pagave dhe ajo shpërndahet nga të gjitha institucionet, sipas përcaktimit që ka”, - tha Berisha.    PDK-ja festoi 16-vjetorin e krijimit të saj Partia Demokristiane ka festuar 16-vjetorin e krijimit të saj si parti politike, duke qenë nga partitë e para të pluralizmit të Shqipëri. Në një ceremoni të organizuar ditën e djeshme, kryetari i kësaj partie, Nard Ndoka, e cilësoi këtë përvjetor si një vlerë e demokracisë shqiptare, ku në emër të vlerave demokristiane u martirizuar mijëra shqiptarë. “Kjo është dita e rilindjes së vlerave demokristiane, për të cilat u martirizuan qindra e mijëra shqiptarë gjatë viteve të errëta të diktaturës. PDK, e krijuar më 11 dhjetor të vitit 1991, shpejt u shndërrua në një forcë konkurruese të shoqërisë shqiptare, duke marrë pjesë në të gjitha zgjedhjet lokale e parlamentare. Duke filluar me pjesëmarrjen në zgjedhjet e 22 marsit 1992, rezultatet e saj kanë pësuar rritje nga viti në vit. Tashmë PDK-ja është ngjitur në kuotat më të larta dhe ka një hartë të fitoreve të saj, duke dhënë kontributin në qeverisjen e vendit”, - tha Ndoka. Në festën e demokristianëve merrnin pjesë kryeministri Berisha, politikanë, gazetarët dhe qytetarë të jetës civile në vend.     

 Pjesa më e madhe e anëtarëve të Këshillit Kombëtar të PD-së janë emëruar në poste dhe funksione të rëndësishme. Për oponentët brenda partisë, mohim punësimi dhe ndërprerje karriere politike 

Shaban Sulçe

 Rikthimi në pushtet i Partisë Demokratike është shpërblyer më së miri nga kryetari i saj Sali Berisha për pjesën më të madhe të anëtarëve të Këshillit Kombëtar të kësaj partie. Pothuajse 90% e anëtarëve të këtij Këshilli janë emëruar në postet më të lakmuara të shtetit. Anëtarët e Këshillit Kombëtar të Partisë Demokratike tashmë gjenden në qeveri, parlament, diplomaci, drejtori, pushtet lokal etj., duke e shtrirë pushtetin e kësaj partie në çdo qelizë dhe strukturë shtetërore. Kriteri përzgjedhës për këto emërime, me sa duket, ka qenë një ligj i pashkruar brenda Partisë Demokratike. Sipas këtij “ligji”, apo më saktë mentaliteti, emërimet në funksionet dhe postet drejtuese kanë qenë një e drejtë ekskluzive për ata anëtarë të Këshillit Kombëtar, të cilët nuk kanë ngritur krye dhe nuk kanë shprehur hapur pakënaqësinë ndaj kryetarit të Partisë, Sali Berisha. Krejt e kundërta ka ndodhur për të pakënaqurit dhe “opozitarët” brenda partisë, të cilët sot, edhe pas dy vjetësh të rikthimit në pushtet të PD-së, e shikojnë veten pa punë dhe larg funksioneve dhe posteve drejtuese. Oponenca të lë pa punëZërat politikë kundër brenda Partisë Demokratike ndaj kryetarit Sali Berisha, u ka kushtuar mjaft rëndë “të pakënaqurve”, jo vetëm sa i përket karrierës politike, por edhe asaj organizative. Më shumë se kushdo tjetër këtë vijon ta provojë anëtari i Këshillit Kombëtar të PD-së, Uran Butka. Në Kuvendin e PD-së të 24-25 prillit të 2005-s, i vetmi zë kundër kandidaturës së Berishës për kryetar të PD-së ishte ai Butkës. Në fjalën e tij Butka kritikoi ashpër politikisht mënyrën sesi drejtohej PD-ja nga Berisha. Akuza kryesore e tij kishte të bënte me injorimin që Berisha u bënte forumeve të partisë, mungesën e analizës, si dhe për përzgjedhjet në mënyrë personale që kreu demokrat bënte për kandidaturat për zgjedhjet vendore dhe ato të përgjithshme. Por oponenca i ka kushtuar rëndë Butkës. Megjithëse PD-ja ka fituar në zgjedhjet parlamentare të 3 korrikut, Butka vijon edhe pas dy vjetësh të jetë familjarisht i papunë. E njëjta gjë mund të thuhet edhe për anëtarin e Kryesisë së PD-së, Omer Stringa, i cili ka mbajtur vazhdimisht një qëndrim kritik ndaj politikave të qeverisë “Berisha” dhe për këtë i është mohuar emërimi në një post të rëndësishëm, edhe pse rezulton të jetë një profesionist i vërtetë në fushën e tij. Për të vijuar më pas me Mitro Çelën, edhe ai i papunë, ndonëse në profesionin e tij si ekonomist është shumë herë më i mirë se qindra të emëruar nga PD-ja. Mjaftojnë këto raste për të kuptuar se në PD “kafshimi i gjuhës” shpërblehet me pushtet dhe se “ngritja e kokës” ndëshkohet me ndërprerje të karrierës politike dhe mohim punësimi.

Emërimet

13 anëtarë të Këshillit Kombëtar të Partisë Demokratike janë emëruar dhe afruar në poste ministrore nga kryetari Sali Berisha. 4 prej këtyre anëtarëve, konkretisht Besnik Mustafaj, Ilir Rusmaili, Bujar Leskaj dhe Arenca Trashani rezultojnë të larguar nga detyrat e tyre si ministra, përkatësisht dy të parët kanë dhënë dorëheqjen, ndërsa Trashani dhe Leskaj janë larguar nga Berisha, pas ristrukturimeve të kabinetit qeveritar. 38 anëtarë të Këshillit Kombëtar të PD-së (përfshirë kryetarin Berisha dhe kryeparlamentaren Topalli), kanë siguruar mandatin e deputetit pas zgjedhjeve të 3 korrikut 2005, duke u shpallur fitues në zonat ku kanë kandiduar. Ndërkohë pas kësaj fitore, 7 prej anëtarëve të këtij Këshilli janë emëruar në funksione zëvendësministrash, ndërsa një numër jo i vogël i tyre mban detyra të larta drejtuese si shefa kabinetesh apo sekretarë të Përgjithshëm në këto ministri. Po kështu, kryeministri Berisha, pas marrjes së kësaj detyre, nuk ka hezituar që të thërrasë si këshilltarë pesë prej anëtarëve të Këshillit Kombëtar të Partisë Demokratike.

Të gjithë në poste drejtuese

Edhe pse në muajt e parë të qeverisjes “Berisha”, u përfol për një lënie pas dore të anëtarëve të Këshillit Kombëtarë të PD-së, koha vërtetoi të kundërtën. Përveç të pakënaqurve publikë, dhe një numri shumë të vogël anëtarësh për të cilët nuk ka informacion, pjesa tjetër e tyre janë emëruar në poste dhe funksione shuma të rëndësishme të administratës publike. Duke filluar që nga Drejtoria e Gjendjes Civile, Drejtorinë e Shërbimeve Qeveritare, Emergjencave Civile, Drejtorinë e Transportit, Drejtorinë e Policisë Ndërtimore etj.,  në to janë emëruar si drejtues anëtarë të Këshillit Kombëtar të Partisë Demokratike. Emërimet e këtyre anëtarëve kanë përfshirë edhe fushën e diplomacisë, ndërkohë që vetëm 3 prej këtyre anëtarëve kanë mbajtur funksione partiake. Por gjithashtu një numër jo i vogël i anëtarëve të Këshillit Kombëtar të PD-së kanë preferuar që t’i kushtohen biznesit apo profesioneve të tyre, duke mos kërkuar ftesa për poste qeverisëse.  

Kryeministria

1-Sali Berisha        Kryeministër 

Presidenca

2-Bamir Topi     President (dorëhequr nga postet partiake) 

Parlamenti

3-Jozefina Topalli    Kryetare e Parlamentit 

Ministrat

4-Bujar Nishani       Ministër i Punëve të Brendshme5-Majlinda Bregu      Ministre e Integrimit
6-Genc Ruli      Ministër i Ekonomisë7-Ilir Rusmali        Ish-Ministër i Drejtësisë8-Jemin Gjana         Ministër i Bujqësisë9-Lulëzim Basha       Ministër i Jashtëm 10-Ridvan Bode        Ministër i Financave11-Sokol Olldashi Ministër i Transporteve12-Ylli Pango         Ministër i Kulturës13-Arenca Trashani    Deputete (Ish-Ministre e Integrimit)14-Aldo Bumçi         Deputet (Ish-Ministër i Drejtësisë) 

Zëvendësministra

15-Ferdinand Poni Zv/ministër i Punëve të Brendshme16-Florian Mima       Zv/ministër i Financave17-Halit Shamata      Zv/ministër i Arsimit dhe Shkencës18-Gjergj Lezhja      Sekretar i Përgjithshëm i Kryeministrisë19-Marjeta Zaçe       Zv/Ministre e Punës dhe Çështjeve Sociale20-Suzana Turku       Zv/Ministre e Kulturës21-Genti Strazimiri   Zv/Ministër i Punëve të Brendshme 

Deputetë

22-Fatos Beja         Deputet, zëvendëskryetar i Parlamentit23-Ardian Kollozi Deputet24-Aleksandër Biberaj Deputet25-Astrit Bushati Deputet26-Astrit Patozi      Deputet27-Aurel Bylykbashi   Deputet 28-Blerim Çela        Deputet29-Bujar Leskaj       Deputet, (Ish-Ministër i Kulturës)30-Edmond Spaho       Deputet31-Leonard Demi       Deputet32-Genc Juka     Deputet33-Luan Skuqi         Deputet34-Mevlan Xhindoli    Deputet35-Pal Dajçi     Deputet36-Preç Zogaj         Deputet37-Rexhep Uka         Deputet38-Sali Shehu         Deputet39-Spartak Ngjela Deputet40-Ilir Bano     Deputet 41-Edi Paloka         Deputet, (Ish-Drejtor i ATSH-së)42-Eris Hoxha         Deputet   43-Besnik Mustafaj    Deputet, (Ish-Ministër i Jashtëm) 44-Osman  Metalla Deputet45-Engjëll Carra      Deputet  

Shef kabineti dhe këshilltarë

46-Arben Imami        Shef i Kabinetit të Kryeministrit  47-Albana Vokshi Këshilltare e Kryeministrit48-Fatbardh Kadilli   Këshilltar i Kryeministrit49-Myqerem Tafaj      Këshilltar i Kryeministrit50-Selami Xhepa       Këshilltar i Kryeministrit51-Ylli Asllani       Këshilltar i Kryeministrit52-Hasan Halili       Këshilltar, Ministria e Bujqësisë53-Bardhyl Londo      Këshilltar i Ministrit të Kulturës54-Endira Bushati     Shefe kabineti 

Diplomaci

55-Aleksandër Sallabanda Ambasador SHBA56-Vili Minarolli     Ambasador Greqi57-Kolec Topalli      Zv/ambasador, Vatikan58-Thoma Nini         Konsulli i Shqipërisë në Selanik 

Pushteti lokal

59-Mimosa Asekiu      Ish-Prefekte e Elbasanit60-Roland Bejko       Prefekt, Berat61-Bardh Rica         Kryetar Qarku, Laç62-Lorenc Luka        Kryetar Qarku, Shkodër63-Naim Gazidede      Kryetar Qarku Dibër64-Voltana Ademi      Zv/kryetare Bashkie, Shkodër65-Nermin Basha       Këshilltare në Këshillin Bashkiak Tiranë66-Margarita Qirko    Këshilltare në Bashkinë e Tiranës67-Skënder   Lleshi   Kryetar Bashkie Burrel68-Ardian Turku       Kryetar i këshillit të qarkut, Elbasan69-Artan Haxhi        Kryetar i Këshillit të qarkut, Shkodër      70-Asllan Noka        Kryetar i Këshillit të qarkut, Kukës71-Bardhyl Peka       Kryetar i Bashkisë Krumë72-Hasan Halili       Kryetar i Bashkisë Kukës73-Ylber Vata         Anëtar i Këshillit Bashkiak Kukës74-Edmond Gjoka       Kryetar i Bashkisë së Sarandës75-Ilir Krosi         Kryetar i Bashkisë, Peshkopi76-Refik Rugia        Kryetar i Bashkisë Kavajë

77-Ligor Pove         Anëtar i Këshillit Bashkiak Fier

78-Luigj Isufi        Kryetar i Bashkisë Laç 79-Milika Jaho        Anëtare e Këshillit Bashkiak Berat  

Poste Drejtuese

80-Armand Teliti      Drejtor i Gjendjes Civile (Ish-zv/ministër)81-Arben Xhiku        Drejtor i Albtransport82-Arben Qiriako Krue i Zyrës së Regjistrimeve të Pasurive 83-Arqile Gorea       Drejtor i Postave të Shqipërisë84-Bislim Ahmetaj Drejtor, Ministria e Bujqësisë85-Doretea Konomi Drejtore, Durrës86-Edmir Kapidani Drejtor, Durrës87-Elsa Meksi         Drejtore, Shërbimet Qeveritare88-Fredi Olli         Drejtor i Emergjencave Civile89-Kujtim Harshova    Drejtor, Ministria e Transporteve90-Liri Dibra         Drejtore Rajonale e Kujdesit Shëndetësor.91-Migena Reçi        Drejtore Rinie, Ministria e Kulturës92-Mujo Buçpapaj      Drejtor i QNK, Piramida93-Seit Dollapi       Shef i Shpërndarjes, KESH94-Omer Stringa       Drejtor Bordi, Albpetrol95-Veli Rada     Zv/ Drejtor, QNK96-Antoneta Malaj     Nëndrejtoreshë e ATSH97-Shaban Memia       Drejtor i ALUIZN-it  98-Flamur Shehu       Drejtor në Ministrinë e Kulturës 99-Pëllumb Berisha    Drejtor i Policisë Ndërtimore Durrës100-Justina Borici    Drejtore në Ministrinë e Bujqësisë 

Administratë

101-Xhovalin Bzheta   Administrata Kuvendore102-Dritan Haznedari  Drejtori i Shpërndarjes së KESH-it, Berat103-Shkëlqim Hoxha    Zëvendësdrejtor në Drejtorinë e Doganave104-Hekuran Hoxholli  Ish-Drejtor i Policisë Ndërtimore

105-Ibsen Elezi       Drejtori i Arsimit në Qarkun e Kukësit

Të tjera

106-Abaz Aliko        Anëtar i Entit Rregullator të Energjisë 107-Luan Malltezi Drejtor i Trashëgimisë Kombëtare108-Agron Sharra      Kryetar KRT Vlorë  109-Nestor Tereska    Kreu i shërbimit të neufrologjisë në QSUT

110-Arta Sake         Drejtuese OJQ-je

111-Fahri Balliu      Botues i Gazetës “55”

112-Maksim Cikuli Mjek

Funksione partiake

113-Flamur Noka       Sekretar Organizativ, PD114-Ylli Pirro        Kryetar i PD-së Sarandë115-Zef Gjoka         Kryetar i PD-së Lezhë 

Universitete

116-Valbona Qehaja    Pedagoge në Universitetin e Shkodrës117-Engjëll Hysenbegasi Pedagog    i Shkencave të Natyrës118-Natasha Shehu Pedagoge në Fakultetin e Drejtësisë 

Biznes

119-Agron Musaraj Biznesmen120-Agim Cani         Ish-kryetar bashkie Kamëz, biznesmen  Të papunë121-Aleksandër Meksi  Pension  122-Flutura Hasko Pension123-Uran Butka        I pa punë 124-Mitro Çela        I Papunë 125-Azgan Haklaj      I papunë (Ish-Deputet) 126-Robert  Damo      I papunë (ish-kryetar i bashkisë Korçë)  127-Kadri Gega        I papunë, Ish-kryetar i bashkisë Lushnje128-Gani Hoxha        Ish-Deputet129-Eduart Selami Emigrant në SHBA  Pa informacion 130-Ilda Lubonja      131-Suzana Panariti   132-Teuta Kalemi      133-Niko Duda         134-Gjergj Oroshi  PDK: “Qeveria të hartojë aktet nënligjore kundër dhunës në familje”Grupi Parlamentar i Partisë Demokristiane do t’i kërkojë Kuvendit të Shqipërisë që të ndikojë fuqishëm te qeveria për hartimin e akteve nënligjore kundër dhunës në familje. Një gjë e tillë është bërë e ditur dje nga zëdhënësja politike e kësaj partie, Ernestina Halili. Ajo tha se deputetët e PDK-së do të votojnë aktet nënligjore të propozuara nga qeveria, për evitimin e dhunës në familje. “Megjithëse ka një vit që ligji kundër dhunës në familje është miratuar nga Kuvendi, ai deri më tani është i pazbatueshëm pasi mungojnë aktet nënligjore. Në këto rrethana PDK gjykon se me procedurë të përshpejtuar qeveria duhet të sjellë për miratim në Kuvend aktet nënligjore me qëllim që të marrë fund spiralja e dhunës në familje. PDK-ja siguron se deputetët e saj do të votojnë pro jo vetëm ndaj këtyre akteve ligjore, por edhe ndaj çdo nisme ligjore dhe civile e cila synon të frenojë dhe të çrrënjosë përfundimisht psikologjinë e dhunës”, - tha zëdhënësja politike e PD-së, Ernestina Halili.     

 Raporti i Bankës Botërore parashikon se situata për vitin e ardhshëm për ambientin lidhur me regjistrimin e një biznesi nuk parashikohet të përmirësohet. Mbyllja e një biznesi në Shqipëri konsiderohet ende si më i vështiri Erald KapriHapja e një biznesi të ri në Shqipëri përsëri ka vështirësi të shumta, të cilat rëndojë mbi sipërmarrësit e rinj që duan të investojnë, apo për investitorët e huaj. Praktikisht duhet një mal me para dhe 26 ditë kohë që të hapësh një biznes të ri. Banka Botërore, nëpërmjet projektit të saj “Të bërit biznes”, shprehet se Shqipëria, gjatë vitit 2008, nuk pritet që ta përmirësojë situatën në këtë çështje. Indikatorët në rastin konkret parashikohen që nuk do të lëvizin, duke lënë të nënkuptuar që situata në ambientin ekonomik në lidhje me biznesin do të jetë e njëjtë me vitin 2007. Ambienti ekonomik vlerësohet si i mirë me anë të indikatorëve në fushën dhe aktivitetin e biznesit, pra në uljen e procedurave dhe korrupsionit në administratë, por një gjë e tillë pritet të jetë edhe problemi i vitit të ardhshëm. Tashmë është përcaktuar se procedura e zgjatur dhe korrupsioni janë dy problemet kryesore që kanë ndikuar dhe po ndikojnë në ambientin ekonomik të Shqipërisë. Vendi ynë radhitet i 136-ti në listën me 178 vende të botës përsa i përket mënyrës dhe rrugëve të lira për të bërë biznes. Përsa u përket procedurave për hapjen e një biznesi të ri, do t’ia kalojmë vetëm një vendi gjatë vitit 2008, duke qenë në vendin e 123-të, nga vendi 124 që jemi këtë vit. Shqipëria zë vendin e fundit përsa i përket mbylljes së një biznesi dhe vështirësitë e një falimentimi. Të mbyllësh një biznes në Shqipëri mbytesh me borxhe, duke bërë që shumë biznese thjesht nuk shpallin falimentin për këtë çështje, por, nga ana tjetër, “mbysin” ekonominë. Një situatë e tillë është pranuar edhe nga autoritetet shqiptare, të cilat janë shprehur se gjysma e bizneseve shqiptare janë të mbytura në borxhe.Të bësh biznesTë bësh biznes në vendin tonë është vërtet një procedurë e lodhshme, ku duhet të harxhosh kohë, por edhe shuma të konsiderueshme parash. Duhen 51 mijë lekë të rinj minimalisht dhe vetëm për punën procedurale, pa llogaritur “zarfet poshtë derës”, si dhe 36 ditë kohë që biznesi yt të rreshtohet në tregun e lirë. Raporti i Bankës Botërore ka analizuar të gjithë këtë proces, pra ka matur kohën dhe çdo shumë lekësh që i duhen një subjekti për t’u bërë biznes. Dita e parë nis me emrin identik të kompanisë, e cila të ha një ditë kohë për shkak se emri duhet unik dhe jo i ngjashëm. Të njëjtën kohë të ha edhe kalimi i kapitalit të nevojshmë në bankë. Noterizimi i dokumentacionit do të njëjtën kohë, një ditë pranë një noteri. Vështirësia më e madhe është në faktin e regjistrimit të subjektit në gjykatë, pasi, sipas specialistëve të Bankës Botërore, duhen minimalisht 18 ditë që të marrësh vendimin e gjykatës. Një kohë goxha të konsiderueshme do të hajë edhe regjistrimi pranë organeve tatimore, si dhe marrja e certifikatës tatimore do të kërkojë një kohë totale prej 10 ditësh. Vështirësi do të ketë edhe në disa procedura të tjera, si regjistrimi i biznesit në Inspektoratin e Punës, regjistrimi në një dhomë tregtie për t’u përfaqësuar, pagimi i taksa lokale, regjistrimi në sigurimet shoqërore dhe shëndetësore si dhe hapja e kompanitë. E gjithë kjo procedurë, e cila në pamje të parë paraqitet e thjeshtë, do të hajë minimumi 5 ditë. Regjistrimi në gjykatë Ekspertët e Bankës Botërore, në raportin e tyre cilësojnë se në realitet kërkohet një kohë e gjatë në Gjykatën e Tiranës për të regjistruar biznesin, duke hedhur edhe tezën e korrupsionit në këtë gjykatë. Kështu, sipas ligjit, duhen 8 ditë që të jepet vendimi nga Gjykata e Tiranës për formimin e një biznesi të ri, por ekspertët e Bankës Botërore kanë evidentuar se në realitet nevojitet më shumë. Një problem tjetër është edhe “mali” me dokumente që duhen për të shkuar në gjykatë. Sipas ekspertëve, shumica e tyre fare mirë mund të mos kërkoheshin, por Ligji numër 9751, “Për regjistrimin e kompanive”, kërkon një procedurë të tillë, por kjo situatë duhet të ndryshojë.   Procedura e regjistrimit  

  Premtimi për regjistrimin e biznesit brenda ditës Qeveria ka filluar realizimin e një reforme, e cila u quajt si Reforma Rregullatore, me qëllimin uljen e barrës administrative për biznesin dhe sektorin privat në përgjithësi. Ekzistonte një premtim se me hapjen e Qendrës Kombëtare të Biznesit, një subjekt do të regjistrohej në një ditë, por një gjë e tillë deri në këto momente nuk ka funksionuar. Ndonëse Qendra Kombëtare e Regjistrimit ka disa muaj që funksionon, mbajtja e premtimit ka qenë e pamundur për qeverinë me reformën e saj. Në periudhën afatgjatë synohej përmirësimi i cilësisë së shërbimit dhe eficencës gjatë ofrimit të këtij shërbimi si dhe reduktimi i korrupsionit gjatë regjistrimit të biznesit. Kjo do të arrihet nëpërmjet krijimit të një modeli tërësisht të ri, i cili do të realizojë regjistrimin e biznesit në një herë të vetme. Qendra Kombëtare e Biznesit do të shërbejë si one-stop-shop për regjistrimin e biznesit, por që ende nuk po jep rezultatin e duhur. Këto masa do të çojnë në reduktimin e ditëve të regjistrimit nga 47 ditë në 1 ditë, reduktimin e përqindjes së biznesit që paguan ryshfet gjatë regjistrimit dhe ofrimin e shërbimit on-line. Në përputhje me Planin e Veprimit për Reformën Rregullatore, në sistemin e licencimit puna do të kryhet në dy faza: rishikimin tërësor të sistemit të licencimit për reduktimin e pengesave administrative ekzistuese, dhe rishikimin e detajuar të kuadrit ligjor për çdo sektor duke për caktuar statusin aktual në lidhje me përputhshmërinë e tij me “Acquis communautaire” si dhe përcaktimin e masave për harmonizimin e tyre. Deri tani kjo reformë nuk ka funksionuar.    “Heritage Foundation”, prona dhe korrupsioni mbajnë peng Shqipërinë Indeksi i lirisë ekonomike, publikuar në Uashington nga gazeta “Wall Street” dhe nga organizata amerikane “Heritage Foundation” saktëson se Shqipëria ka një liri ekonomike prej 61.4 për qind. Niveli i lirisë në ekonomi është rritur me 0.6 për qind gjatë vitit 2007 dhe duke u nisur nga këto detaje, jeta në Shqipëri, cilësohet nga raporti, është nën nivelin mesatar. Në përgjithësi, niveli në Shqipëri është pak i ngjashëm me vendet e tjera të Ballkanit, si Kroacia dhe Maqedonia, por përsëri mbetet shumë mbrapa me vende si Greqia, e cila është pjesë e Bashkimit Europian. Liria fiskale, liria nga qeveria, liria monetare janë të larta, por pikët Shqipërisë i redukton performanca e dobët në të drejtat e pronës dhe liria nga korrupsioni. Ky raport është prezantuar para përfaqësisë më të rëndësishme të biznesit në botë, atë të Wall Street, të përfaqësuar nga të gjitha vendet e botës. Shqipëria është rreshtuar në vendin e 30-të në listën e 41 vendeve europiane dhe e 66-ta nga 161 vende të botës në vitin 2007. Duke iu referuar indeksit të publikuar, ekonomia e Shqipërisë është në zhvillim. Duket se problemet parësore që ndikojnë keq për Shqipërinë janë çështja e pronës dhe korrupsioni. Problemi i pronës në Shqipëri ka mbetur i pazgjidhur për shkak të ndërhyrjeve të politikanëve dhe të problemit ligjor, përmendet në raport. Shqipërisë i janë rritur pikët të shtatë vitet e fundit, por kjo rritje gjatë viteve ka qenë e vogël në krahasim me shumë vende. Shqipëria në përgjithësi ka taksa të ulëta dhe duket se rezultatet e luftës kundër korrupsionit do të japin pikët e dëshiruara për Shqipërinë. Rezultati i këtij raporti e rendit Shqipërisë në vendin e 66-të nga 161 vende të ekzaminuara nga raporti i Heritage Foundation. Pavarësisht se Shqipëria në vitet e fundit po ecën para, përsëri liria për të investuar një investitor i huaj mbetet e pakët. Raporti i Heritage Foundation ka si synim këtë gjë, që të tregojë se sa e lirë është një ekonomi për të investuar. Ky është edhe përfundimi i raportit të kësaj organizate me qender në Wall Street.  

 Drejtori i AKKP-së, Maho, tha se pritet që brenda vitit tjetër do të krijohet fondi i tokave të lira juridike, ku do të përfshihen tokat e lira dhe tokat e ndara abuzivisht me Ligjin 7501  Erald Kapri  Fondi fizik i tokave për të kompensuar ish-pronarët pritet që të jetë gati brenda vitit të ardhshëm. Drejtori i Agjencisë së Pronave, Besnik Maho, bëri të ditur se me punën e nisur pritet që të finalizohet fondi fizik. Maho bëri të ditur se ky fond nuk ka të bëjë me gjendje fizike të pronave të paluajtshme, por me gjendjen juridike që kanë ato, që në fund të fundit ky është edhe interesi i ish-pronarëve dhe Agjencisë. Sipas tij, në bazë të pronave që do të ndodhen në inventar, do të planifikohet edhe kompensimi i pronarëve. Aktualisht Agjencia e Pronave ka nisur bashkëpunimin me ministritë e linjës, të cilat po fillojnë të dorëzojnë informacionet përkatëse. Pavarësisht se mendohen shifra të caktuara si fond për tokën, pritet që inventarizimi i këtyre pasurive t’u japë fund edhe dyshimeve në rast se ekziston mundësia fizike apo jo për ish-pronarët. Drejtori Besnik Maho u shpreh se në listën e tokave të lira juridikisht pritet që shtohen edhe tokat e lira të përcaktuar me ligj, por edhe pronat të cilat janë ndarë në mënyrë abuzive sipas Ligjit “Për tokën” 7501. Maho bëri të ditur se nuk kanë për t’u prekur vendimet sipas Ligjit 7501, por vetëm në rastet kur evidentohet se ka pasur abuzime, atëherë do të ndërhyhet dhe kjo pronë e përfituar padrejtësisht do të kalojë në fondin për kompensimin e ish-pronarëve. Procedura Institucionet duhet të paraqesin në AKKP listën e inventarit të pronave të paluajtshme shtetërore, në administrim apo pronësi të tyre, të shoqëruar me dosjen e pronës përkatëse. Dokumentacioni përkatës është miratuar me vendim të qeverisë dhe përmban të gjitha detajet për inventarin. Menjëherë pas marrjes në dorëzim të dosjeve, Agjencia e Pronave shqyrton dokumentacionin e dosjes së pronës të paraqitur nga institucionet. Shqyrtimi ka të bëjë nëse pronësia mbi këto pasuri u është njohur, kthyer apo kompensuar më parë subjekteve të shpronësuara. Nga ana tjetër shqyrton kërkesa apo ankesa për njohje të pronësisë për pronat, të cilat bëjnë pjesë në listën e pasurive, që do të shërbejnë si fond për kompensim fizik. Vendimi përfundimtar ka të bëjë me hedhjen në hartë të pronave të paraqitura. Në rast se për pronat, brenda fondit për kompensim fizik, evidentohen pretendime nga subjektet e shpronësuara, atëherë deri në nxjerrjen e vendimit për këto pretendime, pasuria në fjalë do të përjashtohet nga lista e fondit të pasurive të paluajtshme, që do të shërbejnë për kompensim fizik. Tokat Lista e tokave do të duhet edhe pak kohë që të merret vesh në rast se ato janë juridikisht të lira. Bëhet fjalë për një sasi totale prej 26 mijë hektarësh, të gatshëm për ish-pronarët, por ende nuk ka një konfirmim. Edhe vetë Agjencia e Pronave është në pritje të inventarit duke mos dashur t’i komentojë këto shifra. Një problem që paraqitet është se tokat në fjalë nuk janë cilësore dhe nuk do të mjaftojë për kompensimin e ish-pronarëve. Rreth 16 944 hektarë ose 67 për qind e tokave të pandara të cilat janë përcaktuar për ish-pronarët, ndodhen në zona malore. Tokat e pandara, që konsiderohen cilësore sepse kanë një sipërfaqe më të madhe se 10 ha, janë rreth 25 325 hektarë të shpërndara në 32 rrethe të vendit. Këto toka që konsiderohen si masive ndodhen në 161 komuna dhe bashki dhe në 571 fshatra. Kjo sasi toke zë 1\4 e të gjithë fondit të tokave të pandara të cilat kanë një sipërfaqe prej 111 213 ha. Duket se rrethet e Sarandës, Delvinës dhe Lezhës nuk kanë tokë të pandarë. Boniteti i tokave është i ulët në rang vendi.  Anulimi i Ligjit 7501 nuk prek vendimet e kaluara Anulimi i Ligjit 7501 “Për tokën” nuk do të preke vendimet e mëparshme të këtij ligj. Me pak fjalë, mbas datës 1 dhjetor nuk do të ndahet më asnjë pëllëmbë tokë në bazë të këtij ligji por vendimet e mëparshme të këtij ligji do të preken për asnjë qëllim vetëm në rast se evidentohet se është ndatë tokë në mënyrë abuzive. Pavarësisht se flitet me përafërsi se janë ndarë 563 mijë hektarë tokë bujqësore sipas Ligjit 7051, ende nuk dihet se saktësi se sa tokë është ndarë në bazë të këtij ligji. Sipas relacionit të amendamentit të deputetit republikan Arian Madhi, të paraqitur në Parlament dhe që pritet të miratohet të hënën, shprehet se Ligji 7501, i cili u miratua në ditët e para të pluralizmit, i ka dhënë efektet e veta juridike pasi procesi i ndarjes së sipërfaqeve për subjektet e përcaktuara në ligj ka përfunduar duke bërë që ky ligj të realizojë objektivin e tij. Të dhënat paraprake flasin për një sasi toke e cila kap shifrën e 563 mijë hektarësh, që është ndarë sipas Ligjit 7501, ndërkohë që e pandarë ose në pronësi të shtetit mbeten rreth 137 mijë hektarë.  Fondi financiar me paratë e legalizimeve  Fondi fizik për kompensimin e ish-pronarëve do të përbëhet nga tokat e lira juridike, por pjesa që do të mbetet do të jetë kompensim financiar që do të merret nga paratë e legalizimeve dhe buxheti i shtetit. Procesi i legalizimit do të mbledhë edhe një shumë të caktuara parash, të cilat do të ndahen për ish-pronarët, që toka e tyre është zënë për ndërtime informale. ALUIZNI ka saktësuar vlerat që do të paguajnë pronarët e banesave informale në procesin e legalizimit. Drafti ka kaluar në Këshillin e Ministrave, i cili miratoi tarifat e reja për mbledhjen, administrimin dhe përdorimin e të ardhurave të përfituara nga ligji për legalizimet. Në bazë të këtij projekti, tarifa e shërbimeve që do të duhet të paguajnë qytetarët e interesuar për legalizimin e objektit të tyre varion nga 1000 deri në 3000 lekë të reja. Gjithsesi, tarifa e saktë e shërbimit që do të duhet të paguajë një qytetar do të përcaktohet nga këshillat bashkiakë apo të komunave. Tarifa e shërbimeve është një vlerë simbolike që paguhet për të gjithë punën e kryer nga administrata e Agjencisë së Legalizimeve për arritjen e legalizimit të objektit të ndërtuar pa leje. Përfitimi i parave nga procesi i legalizimit të zonave informale do të kenë një formulë të re të përcaktuar me vendim të ri të Këshillit të Ministrave.    

 Amendamenti: Pronarët në bregdet, me Ligjin 7501, janë të paligjshëm Pozita dhe opozita përplasen në Kuvend për shfuqizimin e Ligjit 7501. Amendimet e republikanit Arjan Madhi shtyhen për votim ditën e hënë, për shkak të mungesës së deputetëve. Opozita kërkon praninë e kryeministrit Berisha  Erald Kapri Debati i ashpër, por edhe mungesat e shumta në sallë, kanë shtyrë për ditën e hënë miratimin e projektligjit për anulimin e fuqisë ekzekutive të Ligjit 7501 “Për tokën”. Këto amendime të rëndësishme janë shpërfillur nga ministrat, të cilët munguan në sallën e Kuvendit, me përjashtim të Enkelejd Alibeajt, i cili nuk ka të drejtë vote. Opozita ka kërkuar që qeveria të shikojë me vëmendje çështjen e pronave. Deputeti republikan Arjan Madhi, njëkohësisht edhe propozuesi i këtij ndryshimi, u shpreh se anulimi i Ligjit 7501 do të mbyllte konfliktet e mëdha që kanë kapur shoqërinë shqiptare. Kjo pikë është mbështetur edhe nga Partia Demokratike, e cila, nëpërmjet kryetarit të Grupit Parlamentar, Astrit Patozi, u shpreh se anulimi i këtij ligji do të shërbejë për mbylljen e abuzimeve që po u bëhen pronave. Partia Socialiste ka kundërshtuar amendimin e deputetit Madhi, duke u shprehur se nuk bëhet e qartë se cili do të jetë misioni i anulimit të këtij ligji dhe se nuk garantohet se do të dalin në pah abuzimet me pronën. Nënkryetari i Grupit të PS-së, Erion Braçe, u shpreh se në të kundërt, anulimi i këtij ligji do t’u hapë rrugën abuzimeve me pronën.ProjektligjiProjektligji i deputetit Madhi koncepton se Ligji 7501, i cili u miratua në ditët e para të pluralizmit, i ka dhënë efektet e veta juridike, pasi procesi i ndarjes së sipërfaqeve për subjektet e përcaktuara në ligj ka përfunduar, duke bërë që ky ligj të realizojë objektivin e tij. Arjan Madhi bëri të ditur se misioni i tij ka përfunduar dhe tashmë ai po përdoret për abuzime të shumta që po i bëhet pronës. Sipas tij, të dhënat paraprake flasin për një sasi toke e cila kap shifrën 563 mijë hektarë, që është ndarë sipas Ligjit 7501, ndërkohë që e pandarë ose në pronësi të shtetit mbeten rreth 137 mijë hektarë. Njëkohësisht, Madhi, në prezantimin e nismës së tij, vuri në dukje se synohet të shtyhet afati i regjistrimit të pasurive, me qëllim që t’u lihet më shumë kohë pronarëve, duke qenë se është konstatuar që procesi zvarritet për shkak të burokracive. Këtë nismë të republikanit e ka pranuar njëzëri edhe opozita. Axhenda e Kuvendit kishte edhe një projektligj të dytë në lidhje me amendimin e ligjin mbi pronën. Ky amendim i dytë kishte të bënte me ndryshime në kthimin dhe kompensimin e pronave, por që shumë pika nuk gjetëm mbështetje të maxhorancës. Ditën e hënë, ku pritet të ridiskutohen këto amendime, pritet që kryeministri Berisha të japë edhe qëndrimin e tij, pasi edhe opozita ka kërkuar që ai të mbajë një qëndrim dhe, pse jo, një qëndrim të njëjtë me opozitën për këtë çështje. Opozita Opozita ka kërkuar më shumë vëmendje politike për këto amendime të rëndësishme, duke kërkuar prezencën e ministrave të sallë, pasi asnjë prej ministrave të kabinetit nuk ishte prezent, me përjashtim të ministrit të ri të Drejtësisë, Alibeaj, i cili nuk ka të drejtë vote. Projektligji i dytë bënte fjalë për kthimin dhe kompensimin e pronës. Madhi tha se duhet të ndahen trojet e lira për ish-pronarët, që janë 26 mijë hektarë, nga pushteti vendor. Deputeti Madhi është shprehur se në bazë të Ligjit 7501, tokat që janë dhënë në bregdet janë dhënë vetëm për t’u përdorur për një periudhe të caktuar kohe dhe jo për t’u bërë pronë nga këta individë. Sipas tij, nëse një person që ka përfituar tokë në bregdet nëpërmjet Ligjit 7501 e ka përfituar atë në mënyrë të kundërligjshme, ndaj dhe do t’i merret për t’ia dhënë pronarit të vërtetë. Amendimet e Madhit cilësojnë se personat që kanë ndërtuar sipas ligjeve në truallin e të tjerëve, duhet të paguajnë tokën në bazë të çmimeve të tregut.  PS dhe LSI: “Dakord bashkëpunimit për reformën në Drejtësi” Partia Socialiste ndryshon kursin e qëndrimeve të mëparshme dhe në vend të bojkotit jep “Ok” për të bashkëpunuar me maxhorancën për realizimin me sukses të reformës në Drejtësi. Qëndrimi i ri i selisë rozë është bërë publik pas deklaratës së djeshme të deputetit të saj, Fatmir Xhafaj, i cili shprehu gatishmërinë e PS-së për të kontribuar dhe bashkëpunuar për reformën në Drejtësi. “Partia Socialiste gjen rastin të rishprehë edhe një herë gatishmërinë për të kontribuar e bashkëpunuar me të gjitha ata faktorë brenda e jashtë sistemit që kërkojnë reformimin e vërtetë të sistemit të drejtësisë për të garantuar pavarësi dhe përgjegjshmëri, eficensë e transparencë të Gjyqësorit në dhënien e drejtësisë ndaj qytetarëve të këtij vendi”, - u shpreh Xhafaj. Burime nga selia rozë bën të ditur se vendimi për të mos bojkotuar reformën zgjedhore, erdhi si rezultat i prioriteteve të shpallura nga presidenti Bamir Topi në lidhje me këtë sistem. Këto prioritete të shpallura nga Topi kanë qenë pothuajse të njëjta me përmbajtjen e platformës për reformën në Drejtësi, që Partia Socialiste hartoi disa kohë më parë dhe ia u propozoi maxhorancës dhe partive të tjera të opozitës. “Përderisa shqetësimet tona dhe zgjidhjet që ne ofrojmë janë të njëjta me ato që u shpallën nga Presidenti i Republikës për reformën në Drejtësi, nuk kemi përse të mos bashkëpunojmë”, - pohuan burime nga Partia Socialiste. I kontaktuar nga gazeta “Albania”, nënkryetari dhe deputeti i LSI-së, Dritan Prifti konfirmoi vullnetin e kësaj force politike për të bashkëpunuar për çështjet kryesore që janë në interes të vendit. “LSI është një forcë politike, e cila nuk ka si mentalitet dhe strategji bojkotin, por pjesëmarrjen, diskutimin, debatimin dhe ofrimin e alternativave për të gjetur zgjidhjet më të mira dhe më efikase për çështjet delikate dhe kryesore të vendit. Nuk do të kishte kuptim që LSI, të bojkotonte një çështje shumë të rëndësishme, që përbën edhe një nga kërkesat e vazhdueshme të komunitetit ndërkombëtar në drejtim të politikës shqiptare”, - u shpreh Prifti. Pavarësisht se dy partitë e mëdha opozitare kanë dhënë “Ok” për të bashkëpunuar për kryerjen me sukses të reformës zgjedhore, ato kanë kërkuar nga maxhoranca një bashkëpunim serioz dhe që të mos fsheh qëllime për uzurpime dhe vënien nën tutelë të sistemit gjyqësor. Në konferencën për shtyp të djeshme, deputeti socialist Xhafaj deklaroi se gatishmëria që ofron opozita nuk duhet të shërbejë si fasadë në këtë reformë: “Opozita nuk mund e nuk do të pranojë të shërbejë as si fasadë dhe as si garniturë për të justifikuar uzurpimin politik të institucioneve të pavarura, apo më keq, të shërbejë si alibi për të shpallur konsensus artificial përballë partnerëve ndërkombëtarë”, - u shpreh ai.  “Ora e Shqipërisë”, krijohet partia më e re shqiptare Quhet “Ora e Shqipërisë”. Kjo është partia më e re në listën e madhe të partive politike shqiptare. Dje, kryetari i saj, Zef Shtejfni, në një konferencë për shtyp, ka shpallur krijimin e partisë më te re shqiptare “Ora e Shqipërisë”. Sipas Shtejfnit kjo parti do të jetë një forcë politike me orientimin e qendrës së djathtë. Ai u shpreh se forca që përfaqëson dhe drejton do të jetë mbështetëse e reformave të qeverisë në këto dy vjet, investimet publike afatgjata, si dhe buxhetin e vitit 2008, si më i mirë i paraqitur ndonjëherë nga ndonjë qeveri në këto 17 vitet e pluralizmit. “Partia ORA do të bashkëpunojë ngushtë me forcat  politike, kryesisht të djathta, për të realizuar sa më mirë shërbimin ndaj qytetarëve të këtij vendi”, - tha Shtejfni.  Meta: “Rinia e sotme do ta ndryshojë politikën shqiptare”Kreu i LSI-së, Ilir Meta, ka marrë pjesë dje në Konventën e Parë Studentore të Lëvizjes Rinore për Integrim, në një takim entuziast dhe me pjesëmarrjen e qindra të rinjve. Duke folur në këtë takim, Meta shprehu keqardhjen për mosrealizimin e ëndrrave dhe aspiratave të të rinjve të viteve ‘90, të cilët përmbysën diktaturën komuniste në Shqipëri. Por kreu i LSI-së shprehu besimin e plotë se tranzicioni i stërzgjatur shqiptar, shumë shpejt do të marrë fund falë përfshirjes, angazhimit dhe kontributit të rinisë së sotme shqiptare në skenën politike. “Më lejoni të hedh vështrimin 17 vite më parë, atëherë kur Shqipëria përpiqej që të ndahej nga një sistem, i cili e kishte mbaruar me kohë rolin e tij, atëherë kur rinia e Shqipërisë, kur studentët e Shqipërisë ishin ata që me guximin, besimin dhe me sinqeritetin e tyre e ndihmuan Shqipërinë të ndahej me një të kaluar që nuk prodhonte më të ardhme dhe të hynte në një rrugë të re, në atë të demokracisë dhe të integrimit europian. Sot 17 vjet më pas edhe pse vendi ka ndryshuar jo pak, përsëri Europa është një ëndërr. Përsëri na ndodh që sa më tepër ne afrohemi, jo rrallë Europa na largohet. Na ndodh që të biem edhe në dëshpërim, edhe në mërzi pasi duket sikur gjërat kanë ngecur dhe kemi hyrë në një rreth vicioz, të cilin nuk e thyejmë dot. Por me këtë rini që shoh këtu, jam i bindur që ky rreth vicioz do të thyhet në radhë të parë nga ju dhe bashkëmoshatarët tuaj”, tha Meta. Kreu i LSI-së inkurajoi të rinjtë e pranishëm, dhe ftoi të gjithë brezin e të rinjve shqiptarë që me angazhimin e tyre të ndryshojnë politikën dhe të realizojnë aspiratat e të gjithë shqiptarëve, për të pasur një Shqipëri europiane. Shaban Sulçe     

  Historia e arit shqiptar, që nga arratisja e mbretit Zog, pushtimi gjerman, konfiskimi anglez, ruajtja në malet e Skraparit dhe vjedhja skandaloze në tunelet e Kërrabës  

Shaban Sulçe

 Edhe pse deri diku modest për nga sasia krahasuar me vendet e tjera europiane, thesari i shtetit shqiptar ka qenë vazhdimisht i lakmuar dhe objekt i grabitjeve masakruese në periudha të ndryshme. Floriri i vendit të shqiponjave përmban një historik të denjë për të sfiduar aventurat e legjendës së Indiana Jonesit. Odisetë e gjata, me intriga, pushtues, skandale, arratisje, arrestime, gjyqe kombëtare dhe ndërkombëtare kanë shoqëruar për vite me radhë thesarin shqiptar. Por pavarësisht këtij skenari të larmishëm, ajo që dihet është se thesari shqiptar nuk ka rënë kurrë “rehat” dhe fati i tij ka qenë i hidhur. Ethet e arit kanë bërë që të bjerë pre e vazhdueshme e gllabërimeve të paskrupullta të lakmuesve të ndryshëm. Janë katër momente kulmore, në të cilat janë shënuar grabitjet më të mëdha të thesarit të florinjtë shqiptar. Zbrazjen e parë thesari shqiptar e pësoi gjatë arratisjes së mbretit Zog. Odiseja do të vazhdonte më pas me rrëmbimin e thesarit nga pushtuesit nazistë gjatë Luftës së Dytë Botërore. Ndërsa shteti shqiptar priste rikthimin e tij pas luftës, incidenti në Kanalin e Korfuzit i kushtoi bllokimin e floririt nga qeveria angleze. Dhe si të mos mjaftonte kjo, 50 vjet më vonë, në një kohë kur shteti shqiptar ishte shumë më i fuqishëm se në periudhat në fjalë, një grabitje spektakolare në tunelet e Kërrabës i kushtoi thesarit grabitjen e 340 kilogramëve flori. Zbrazja e parë pas arratisjes së ZogutAkti i parë i odisesë së thesarit u shënua në një datë të paharrueshme për popullin shqiptar, pikërisht më 7 Prill 1939. Në këtë datë Shqipëria pushtua ushtarakisht nga Italia e Duçes. Ky pushtim e detyroi mbretin Zog që të niste eksodin shumëvjeçar në vende të ndryshme të botës. Por arratisja e mbretit u shoqërua edhe me një zbrazje të konsiderueshme të thesarit të shtetit, i cili mori me vete rreth 183 kg ar. Një gjë e tillë është vërtetuar edhe në dokumentet e kohës. Sipas dokumenteve zyrtare, ministri i Financave, Kolë Thaçi, ka tërhequr shumën e 448 535 frangave ari, të cilat ishin në llogari të mbretit Zog. Mbreti tërhoqi nga arka e shtetit shqiptar shumën e përafërt të 567 mijë frangave ar, që përbënin 183 kilogramë ar. Ky veprim u trumbetua fort nga qeveria komuniste, e cila erdhi në pushtet pas përfundimit të Luftës së Dytë Botërore, e cila fajësoi mbretin Zog për grabitjen e thesarit të Shqipërisë. Grabitja më e madheGrabitja më e madhe që i është bërë thesarit shqiptar ndodhi pikërisht gjatë Luftës së Dytë Botërore. Kësaj radhe lakmuesit ishin pushtuesit gjermanë. Pavarësisht humbjes së luftës, ata arritën që të ktheheshin në Gjermani me një sasi të “llahtarshme” floriri, rreth 2500 kilogramë, të cilin e kishin grabitur pas kapitullimit të Italisë pushtuese.  Kjo sasi ari përbëhej nga 198 kallëpe ari, 7 copë shufra, 2 copa ari dhe 22 qese monedha ari. Të gjitha sasitë ishin në flori aliazh dhe flori safi. Sasia e lartpërmendur e arit u bart nga gjermanët në 55 arka të fashuara me çelik, pas kapitullimit të Italisë. Para këtij transferimi ajo ishte depozituar në “Banka d’Italia” të Romës dhe ishte administruar nga gjermanët pa u keqpërdorur. Gjermanët e transferuan këtë thesar drejt Gjermanisë, pasi u tërhoqën nga Italia me destinacion Berlinin, me qëllimin që ai të mos binte në dorë të aleatëve antifashistë. Thesari në duart e anglezëvePas përfundimit të Luftës së Dytë Botërore, thesari shqiptar i grabitur nga pushtuesit gjermanë u konfiskua nga britanikët në kriporen Merkers të Gjermanisë. Por ndërsa shteti shqiptar dhe qeveria komuniste e sapoformuar priste rikthimin e kësaj sasie floriri, incidenti i ndodhur në Korfuz përmbysi të gjitha parashikimet. Pas mbytjes së dy anijeve britanike në këtë incident, Anglia pretendoi dëmshpërblim financiar nga qeveria shqiptare, duke e akuzuar këtë të fundit për vendosjen e bombave që shkaktuan tragjedinë. Dëmshpërblimi u refuzua nga qeveria shqiptare, por pavarësisht edhe seancave të gjata gjyqësore ndërkombëtare, Anglia refuzoi kthimin e sasisë së floririt shtetit shqiptar. Kjo sasi përbëhej nga kartëmonedha shqiptare në apoena prej 5 dhe 10 lekësh, si dhe apoena prej 5, 20, 100 frangash shqiptare, me vlerë të përgjithshme 120 513 902 franga shqiptare. Gjithashtu ajo përbehej nga monedha të farkëtuara të arit të paketuar në 23 thasë të vegjël, me vlerë 435 070 franga shqiptare. 49 shufra të paketuara të arit dhe 29 shufra të paketuara në sëndukë, që sipas vlerësimeve italiane kanë vlerë 7 627 765,90 franga shqiptare. Sasia e pakove në kartëmonedha si dhe e thasëve të vegjël në sëndukë me shufra të arit, është përafërsisht 3 tonë ar dhe 12 tonë kartëmonedha.

Ruajtja e thesarit në malet e Skraparit

Sasia e mbetur pas dy grabitjeve të mëparshme u mirëmenaxhua dhe u ruajt në kushte të rrepta sigurie nga regjimi komunist për 45 vjet me radhë. Thesari i shtetit shqiptar ruhej në malet e Skraparit, nën masa të rrepta sigurie dhe informacioni për të ishte sekret dhe mjaft i kufizuar. Gjatë regjimit komunist, nga drejtuesit e atëhershëm të shtetit ishin kryer disa tërheqje në sasi të vogla shpenzimi, por gjithsesi ishin të dokumentuara dhe përdoreshin për nevojat e shtetit. Pas viteve ‘90, sipas dëshmive të shumta të banorëve të Skraparit, thesari u transferua me kamionë ushtarakë. Destinacioni i tij i ardhshëm do të ishte Kërraba, atje ku edhe pësoi grabitjen e radhës.  Skandali i KërrabësSkandali i radhës që tronditi thesarin shqiptar ishte grabitja e bujshme që ndodhi në vitin 1998 në tunelet e Kërrabës, vend ku ruhej pas transferimit nga Skrapari. Vjedhja e këtij thesari, e cila u zbulua në vitin 2000, arriti në shifrën e 340 kilogramëve flori, dhe çështja pësoi një jehonë të madhe, duke alarmuar të gjitha strukturat e shtetit. Fati i kësaj sasie të konsiderueshme ari ishte me të vërtetë për të ardhur keq, pasi grabitja e tij ishte masive dhe nga persona të ndryshëm. Kjo bëri që të mos identifikoheshin autorët dhe ideatorët e vërtetë të grabitjes së kësaj pasurie të llahtarshme. Të vetmit që e pësuan nga kjo grabitje ishin pesë persona, të cilët u dënuan në total me 21 vjet. Më 7 shkurt të vitit 2001, pas një procesi gati njëvjeçar, Gjykata e Tiranës vendosi dënimin e pesë të pandehurve, Ahmet Hyka, Enver Hyka, Pëllumb Dalti, Arjan Bishqemi dhe Blerim Haka, nën akuzën e “vjedhjes së thesarit të shtetit” në bashkëpunim. Hetimet e zhvilluara konfirmuan se vjedhja e tunelit ku ruhej thesari ka filluar më 13 mars të vitit 1997 dhe kishte ndodhur për disa muaj me radhë.   Shifra183 kg është sasia e arit që mori me vete mbreti Zog në arratisjen e tij pas pushtimit nga Italia 2500 kg është sasia e arit që pushtuesit gjermanë grabitën në Shqipëri gjatë Luftës së Dytë Botërore 340 kg është sasia e arit që u grabit në tunelet e Kërrabës, ku fshihej thesari i shtetit shqiptar në vitin 1998 5 është numri i personave që u dënuan nga gjykata shqiptare për vjedhjen e thesarit në tunelet e Kërrabës 1997 është viti në të cilin, sipas hetimeve, rezultoi që të kishte nisur vjedhja e thesarit në tunelet e Kërrabës

Për herë të parë, Presidenti i Republikës Bamir Topi zbardh prapaskenat e zgjedhjes së Kryeprokurores Ina Rama. Një gjë të tillë, Topi e ka bërë në një intervistë për “Zërin e Amerikës”, ku ka zbuluar rrethanat dhe zhvillimet e vrullshme deri në marrjen e vendimit për të zgjdhur pasuesen e Sollakut, në krye të institucionit të Prokurorisë së Përgjithshme. Momentet interesante të “rrëfimit” të Topit janë të lidhura me pritjen në zyrën presidenciale të kryeministrit Berisha, por edhe me mënyrën se si kreu i PS-së Edi Rama dhe kryetarja e grupit parlamentar të PS-së, Valentina Leskaj refuzuan ti përgjigjeshin thirrjeve të tij telefonike për të zgjedhur Kryeprokuroren e re. “Lidhur me atë ç’ka erdhi më mbrapa me zgjedhjen e Kryeprokurores, që ka ardhur pak a shumë në sinkron, pra momenti i shkarkimit i hapi rrugë momentit të dekretimit, kjo sigurisht nuk ka ndodhur në orën pesë të mëngjesit, sikurse është deklaruar nga segmente të caktuara të politikës. Për hir të transparences, kjo ka ndodhur me saktësi në orën 9.15 minuta të mëngjesit të ditës së nesërme, ku unë kam tentuar të komunikoj edhe me përfaqësues të opozitës, po tregohem shumë analitik, sepse është moment shumë i rëndësishëm, kam pritur zotin Berisha në zyrë, kam tentuar të lidhem me kryetarin e opozitës, zotin Rama dhe mbas një komunikimi me sekretaren e tij, më është bërë e ditur që zoti Rama ndodhet për vizitë në Bon të Gjermanisë. Kam tentuar të lidhem me zonjën Leskaj, e cila nuk i është përgjigjur kësaj telefonate, nuk e di për çfarë arsye, sepse marrëdhëniet janë mjaft të mira me kryetaren e grupit parlamentar të Partisë Socialiste”, është shprehur Presidenti i Republikës. I pyetur nga “Zëri i Amerikës”, për një çështje të cilën e ka akuzuar mjaft shpesh opozita, pra atë të mosmbajtjes së fjalës përpara Solanës për shkarkimin e Sollakut, Topi ka thënë se ka vepruar normalisht. “Nuk ka ndodhur absolutisht asgjë jashtë normales. Ka qenë një komunikim shumë luajal në konferencën për shtyp me z. Solana në vijim të një pyetje që “e keni shkarkuar z. Sollaku?”. Në atë moment kur kam folur, sigurisht që nuk kisha bërë asnjë veprim lidhur me shkarkimin e z. Sollaku. Kur kam thënë që raporti është në përfundim, kam qenë mëse i drejtëpërdrejtë dhe të bësh një veprim 24 orë mbrapa nuk është shkelje, nuk është një veprim absolutisht kundër atyre që kam deklaruar, sepse e kam kryer 24 orë mbrapa. Do të thotë që në përfundim të raportit të ekspertëve të cilët kanë punuar të pavarur nga njëri-tjetri, pa e njohur njëri-tjetrin, kanë arritur në përfundime kryesisht të vërtetuara në raportin e Komisionit Parlamentar. Gjithashtu Presidenti Topi u shpreh se i kishte qëndruar koherent konsultimeve që kishte zhvilluar me partitë politike, duke e zgjedhur Kryeprokuroren e re, brenda sistemit, ashtu edhe siç kishte deklaruar në këto bisedime.

    Banka e Shqipërisë shprehet se nuk ka detyrime të prapambetura ndaj ish-pronarëve për çështjen e floririt. Sipas saj, nga viti 1992 Banka ia ka nisur nga e para dhe është detyrimi i qeverisë të shprehet për floririn  Erald Kapri Banka e Shqipërisë përjashton veten e saj nga përgjegjësia për ndarjen e floririt të konfiskuar gjatë sistemit komunist. Burime zyrtare pranë Autoritetit Qendror Financiar bëjnë të ditur se Banka e Shqipërisë nuk ka trashëguar asnjë detyrim të prapambetur të shtetit shqiptar apo të vetë bankës, që do të thotë se nuk njeh asnjë pretendim nga palët mbi pronësinë e arit që ajo disponon në Thesarin e Shtetit. Titullarët e Bankës së Shqipërisë shprehen se me Ligjin e vitit 1992 “Për funksionimin e Bankës së Shqipërisë”, nuk i ka njohur asaj atribut që të mbajë përsipër barrën e floririt që u është konfiskuar familjeve gjatë sistemet komunist. Reagimi i Shoqatës “Pronësi me drejtësi” për kthimin e arit të grabitur ka ngritur debatin mbi kthimin e metalit të çmuar familjeve që u përkasin. Zgjidhja e kësaj çështjeje duket se do të ketë një debat të ri. Banka e Shqipërisë e zotëron këtë ar së bashku me dokumentacionin përkatës dhe e ruan këtë pjesë në Thesarin e Shtetit, por ajo nuk merr përsipër që ta kthejë këtë flori pa një detyrim ligjor që duhet ta marrë përsipër qeveria. Banka e Shqipërisë pret që qeveria të marrë iniciativën për të nisur procedurat e ligjit dhe vetëm pas miratimit në Parlament, Autoriteti Financiar mund të kthejë arin që u përket familjeve.  Banka Kthimi i sistemit demokratik në vendin tonë në vitin 1992, bëri që edhe Banka e Shqipërisë, krahas ndryshimit të emrit nga Banka e Shtetit Shqiptar në Bankën e Shqipërisë, të ndryshojë edhe detyrimet e saj. Detyrimet e Bankës Qendrore nuk shtrihen vetëm në fushën e rregullimit të sistemit financiar, por që nga ky vit kjo bankë ia nisi punën nga e para. Konkretisht, ekspertët e Bankës së Shqipërisë shprehen se ligji mbi funksionimin e saj të vitit 1992 përcakton të gjitha funksionet, por pa detyrime të trashëguara nga e kaluara nga mëma e saj. Ekspertët shprehen se çdo ndërhyrje e mundshme si çështja e kthimit të floririt të konfiskuar do të bëhet me ligj të veçantë. Kjo gjë nuk parashikohej vetëm në Ligjin e vitit 1992, por edhe në Kushtetutën e Republikës së Shqipërisë, si dhe në ligjin për Kthimin dhe Kompensimin e Pronave, ku ishte specifikuar se dy ose tre vite mbas hyrjes së fuqi të Kushtetutës, duhet të miratohej ligji për kthimin e pasurive të luajtshme ose floririt. Moshartimi i këtij ligji ka irrituar pronarët duke kërkuar shpjegime dhe njëkohësisht të kërkojnë nga Banka e Shqipërisë të respektoje Kushtetutën për të kthyer floririn. Përgjigjja e Bankës së Shqipërisë është e prerë: “Ne nuk kemi detyrime ndaj palëve të treta, kjo është përgjegjësi e qeverisë”. Sipas Ligjit të vitit 1992, i cili është ligji bazë për funksionimin e Bankës së Shqipërisë, pavarësisht ndryshimeve në vite të tij, Banka luan një rol ruajtës të thesarit dhe nuk mund të ndryshojë destinacionin e thesarit. Ligji i ka njohur atribut Bankës Qendrore që të blejë e të shesë ar dhe metale të tjera të çmuara, si dhe gurë të çmuar për llogari të vetë asaj dhe për llogari të të tretëve. Kërkesa“Nuk e kuptojmë se pse Guvernatori i Bankës së Shqipërisë nuk e kthen floririn kur ai e ka detyrim kushtetues. Inventarin e ka, procesverbalet e sekuestrimeve i ka, të gjitha ekzistojnë, janë të pacenuara në bankë dhe nuk ka asnjë shkak që këto pasuri të luajtshme të mos kthehen”. Kështu u shpreh sekretari i Përgjithshëm i Shoqatës së ish-pronarëve, duke shtuar se guvernatori Fullani u ka deklaruar atyre se pret miratimin e ligjit. Përveç pjesës së disponimit të arit dhe dokumentacionit, Banka e Shqipërisë shprehet se roli i saj në këtë mes është vetëm “gardiane” e thesarit dhe jo tjetërsimit të tij.   Ligji i vitit 1992  KAPITULLI III VEPRIMTARITË KRYESORE TË BANKËS Neni 13  Banka e Shqipërisë ka kompetenca dhe mban përgjegjësi në veprimtaritë e mëposhtme: a) Të miratojë e të zbatojë politikën monetare, me qëllim që të plotësojë detyrat e përcaktuara në nenin 3; b) të mbikëqyrë e të rregullojë sistemin bankar të Shqipërisë me qëllim që të sigurojë veprimin dhe zhvillimin e tij; c) të veprojë si emetuesja e vetme e monedhës së vendit në Republikën e Shqipërisë si në kartëmonedhë, ashtu edhe në monedhë metalike; ç) të zbatojë politikën e shtetit për kursin e këmbimit, duke përfshirë licencën, rregullimin dhe kontrollin e veprimeve të këmbimeve me jashtë; d) të veprojë si këshilltare për Këshillin e Ministrave për çështje ekonomike; dh) të skontojë kambiale, çeqe, obligacione dhe instrumente të tjera detyrimesh; e) të blejë e të shesë obligacione dhe letra të garantuara, të emetuara nga institucionet financiare dhe bankare shqiptare e banka të huaja; ë) të blejë e të shesë ar dhe metale të tjera të çmuara, si dhe gurë të çmuar për llogari të vet dhe për llogari të të tretëve; f) të blejë e të shesë mjete ndërkombëtare të pagesave, si valutë e mjete të tjera, të administrojë rezervën ndërkombëtare të shtetit dhe të ndihmojë në zgjidhjen e përshtatshme të veprimeve ndërkombëtare; g) t’u ofrojë kredi institucioneve bankare e financiare; gj) të emetojë letra me vlerë për llogari të shtetit dhe për llogari të vet; h) të veprojë si bankiere me institucionet financiare, qeveritë e huaja dhe agjencitë ndërkombëtare; i) t’i japë paradhënie ose hua monetare shtetit; j) ruan thesarin e shtetit.  Detyrimi për kthimin e floririt të konfiskuar Kushtetuta e Republikës së Shqipërisë ka njohur në nenet e saj pronën dhe detyrimet që ka shteti ndaj saj. Detyrimi Kushtetutës shprehej se brenda dy ose tre viteve duhej të miratohej ligji për kompensimin dhe kthimin e pronës, si asaj të paluajtshme, ashtu edhe asaj të luajtshme. Kushtetuta hyri në fuqi më 28 nëntor të vitit 1998, por ligji për kthimin dhe kompensimin e pronës së paluajtshme u miratua në vitin 2004, çka theu detyrimin kushtetues. Ndërkohë, një tjetër detyrim që nuk është respektuar ende, edhe pse kanë kaluar 9 vite nga miratimi i Kushtetutës, ligji për kthimin e pasurisë së luajtshme, pra kthimin fizik të floririt dhe të kompensimit financiar të mallit të konfiskuar gjatë viteve të para të komunizmit në bazë të ligjit mbi tatimin e jashtëzakonshëm. Qeveria ka detyrimin kushtetues që ta kthejë dhe ta kompensojë këtë pasuri, e cila, ndonëse në vlera miliarda dollarë, është e mbështetur në ligjin themeltar të shtetit. Fatura e lartë financiare për kthimin e pasurisë së luajtshme të konfiskuar në komunizëm tregon pasurinë e lartë që kishin shqiptarët para 60 viteve, por edhe vështirësitë e shtetit të sotëm, i cili po trashëgon detyrime të larta.  Misteri: A është përdorur floriri nga Banka e Shqipërisë? Ligji i vitit 1992 i njeh atribut Bankës së Shqipërisë që të blejë e të shesë ar dhe metale të tjera të çmuara, si dhe gurë të çmuar për llogari të vet dhe për llogari të të tretëve. Njëkohësisht, roli i saj është edhe ruajtja e thesarit të shtetit. Rezerva valutore e Bankës së Shqipërisë është 2 miliardë dollarë, ku një pjesë e saj është ar. Nuk bëhet e ditur se në çfarë përqindje e kësaj rezerve është flori dhe metale të çmuara, pasi konsiderohet sekret bankar i rëndësishëm dhe ruhet me ligj fshehtësia e saj. Misteri në këtë rast lind me faktin se a e ka të disponueshëm Banka e Shqipërisë arin e mjaftueshëm për të kompensuar sasinë e pretenduar për ish-pronarët. Bëhet fjalë për një sasi prej 273 tonësh flori të konfiskuar, që shteti shqiptar u detyrohet ish-pronarëve. Kjo sasi ari ka një vlerë që sot arrin në masën e miliardave dollarëve. Natyrshëm lind pyetja se a e disponon Banka e Shqipërisë këtë ar, sa është përdorur ari gjatë viteve dhe sa ka në Thesarin e Shtetit. Njëkohësisht lind pyetja se sa do të dëmtohet shteti nga heqja e thesarit të vet të një sasie të tillë ari. Ka një detyrim kushtetues që kjo pasuri duhet të kthehet, por që ende nuk është zbatuar.    

 Kryeministri bëri të ditur nisjen e amendimeve të reja mbi statusin e pronësisë. Kreu i qeverisë lëshon akuza për vjedhje pronash, duke premtuar se do të çojë në Prokurori të gjithë historikun e pronave Erald Kapri Kryeministri Sali Berisha shpalli ditën e djeshme nisjen e amendimeve në çështje e njohjes së pronave. Kreu u qeverisë bëri të ditur se askush nuk do ta gëzojë një pronë pa mbaruar përfundimisht të gjitha planet rregulluese në mbarë territorin. Sipas kreut të qeverisë, asnjë truall apo objekt nuk do të jepet apo kompensohet përpara përfundimit të këtyre planeve. Berisha premtoi se me mbarimin e planeve urbanistike, trojet e lira që nuk përfshihen në planet urbanistike do të njihen automatikisht, ndërsa ato që i prek plani do të kompensohen. Kryeministri lëshoi një lumë akuzash ditën e djeshme në qeveri për përfitime të padrejta të pronave dhe premtoi se askush nuk do ta gëzojë pronën edhe në qoftë se ndokush e ka marrë në dorëzim para planeve urbanistike. “Në kundërshtim flagrant me ligjin janë kthyer sipërfaqe dhe objekte të pakthyeshme, shkolla dhe institucione të sistemit arsimor apo lulishtet e qyteteve dhe kjo faktikisht po krijon vështirësi shumë të mëdha. Në amendimet që duhet të bëjmë duhet të qartësojmë se është tjetër gjë njohja e pronësisë dhe tjetër gjë kompensimi i saj. Nuk mund t`i kthehet lulishtja e qytetit pronarit të saj, derisa Plani i Rregullimit të qytetit të mos e përcaktojë ndryshe. Në rast se Plani i Rregullimit të qytetit e përcakton atë si zonë ndërtimi, automatikisht pronari fiton të drejtën e pronësisë së truallit”, - u shpreh kryeministri Berisha. Kryeministri theksoi se komisioni ka vepruar drejt që ua ka njohur të drejtën e pronës pronarëve të ligjshëm, por shtoi se nuk mund të bllokohet sipërfaqja apo objekti përderisa ka një funksion publik. Kryeministri pohoi se në rast se Plani i Rregullimit të qytetit e njeh sipërfaqe të gjelbër, atëherë ajo do të kompensohet.   Dosjet e pronaveKreu i qeverisë i është kthyer edhe njëherë akuzave mbi Prokurorinë, ku e ka akuzuar se ka fjetur mbi dosjet e pronave. Ai premtoi se tashmë do të çohet në Akuzë e gjithë historia e çështjes së pronave, pa përjashtuar as rastin më minimal. Ndëshkimi i abuzuesve të pronës duket se do të jetë një motiv i ri për kryeministrin. “Të gjitha veprimet e kryera në thyerje të ligjeve duhet të shkojnë të përballen me ligjin, sepse të gjitha kanë në bazë interesin e xhepit. Kjo nuk bëhet nga padija, sepse ata janë grupe. Do të merret i gjithë historiku, të përgatiten dosjet dhe të dorëzohen në prokurori. Prokuroria e mëparshme ka pasur një praktikë të dënueshme; nuk pranonte hapje çështjesh penale për falsifikim dokumentesh për çështje pronësie. Kur veproi drejtësia qytetarët dolën me parulla para gjykatës. Për ne është shumë e domosdoshme të shqyrtojmë sepse si ata që protestuan me parulla para gjykatës ka me qindra, në mos me mijëra gjatë këtyre viteve”, - tha kryeministri.  Ndëshkimet e rreptaRreptësia ka për të dominuar amendimet e qeverisë, e cila nuk do të ngurrojë të kërkojë edhe bashkëpunimin e opozitës për të ndryshuar Kodin Civil, për të rritur penalitete mbi abuzuesit e pronave. Kryeministri tha se në rast se prona evidentohet e vjedhur, atëherë edhe trashëgimtari i dhjetë nuk ka për ta gëzuar ligjërisht, kjo sipas praktikës amerikane. “E drejta nuk mund t`u mohohet pronarëve. E drejta e pronësisë duhet t`u njihet dhe duhet t`u rikthehet atyre. Po të jetë e nevojshme, unë jam që të shqyrtohet Kodi Civil. E vjedhura duhet të konsiderohet e tillë edhe pas 10 brezash. Ky është ligji amerikan dhe është ligji më i shkëlqyer. Në këtë legjislacion prona merret në çdo moment që gjendet se është e vjedhur dhe kjo është shumë e domosdoshme”, - përfundoi Berisha.  Kompanitë e ndërtimit do të punojnë 24 orë Kryeministri Berisha bëri të ditur se procedurat e tenderimit nga kompanitë e ndërtimit për vepra publike do të ndryshojë vitin e ardhshëm. Sipas kreut të qeverisë, duhen standarde të reja dhe jo mashtruese, që sipas tij kanë bërë deri tani kompanitë shqiptare të ndërtimit. Gjithashtu, kryeministri nënvizoi se periudha nga 22 marsi deri më 22 tetor do të përcaktohet si periudhë gjatë së cilës kompanitë e ndërtimit, të cilat marrin përsipër ndërtimin e veprave publike, do të punojnë me tre turne. Kryeministri u shpreh se disa firma ndërtimi garojnë për të fituar 10 tendera me të njëjtat dokumente dhe me një të dhjetën e kapaciteteve, duhet të përmbushin detyrimet e përcaktuara. “Do të përcaktohen të gjitha modalitetet e kontrollit para se të nënshkruhet kontrata, sikundër kompanitë e ndërtimit do të detyrohen në kontratë që nga data 22 mars deri më 22 tetor të punojnë me tre turne, në rast se duan të aplikojnë për punë publike. Kjo kërkon të punësojnë më shumë punëtorë, por këto do të jenë kushtet tona. Ne, për të ndihmuar kompanitë shqiptare, rritëm vlerën e kontraktuar nga 1 milion apo 2 milionë, në 10 milionë lekë, por ka prej tyre që duan të marrin pjesë në 5 tendera njëkohësisht dhe nuk kanë potencial as për njërin prej tyre”, - u shpreh kryeministri Berisha.   Kuvajti premton investime gjigante në Shqipëri Vizita e kryeministrit kuvajtian në Shqipëri vazhdon ende ditën e sotme, por në konferencën e djeshme për shtyp me kryeministrin shqiptar Berisha, kryeministri kuvajtian Sheik Naser AL Mohammad Al Ahmad Al Jaber Al Sabah premtoi investime të mëdha në Shqipëri. Njëkohësisht, mes Shqipërisë dhe Kuvajtit u disa marrëveshje bashkëpunimi dypalëshe në fusha të ndryshme. Mes dy kryeministrave u nënshkrua marrëveshja mbi vendosjen e Komitetit të Përbashkët të Bashkëpunimit, si dhe Memorandumi i Mirëkuptimit për Konsultim Dypalëshesh midis dy Ministrive të Jashtme, të cilat u firmosën nga ministri i Jashtëm, Lulzim Basha dhe nënsekretari i Ministrisë së Punëve të Jashtme kuvajtiane, Khalid Sulaiman Al-Jarallah. Një tjetër marrëveshje e nënshkruar ishte ajo për Bashkëpunimin Ekonomik dhe Teknik, e cila u firmos nga ministri i METE-s, Genc Ruli dhe ministri i Financave të Kuvajtit, Mustafa Jassim Al-Shamali. Ministri kuvajtian i Financave, gjithashtu firmosi me homologun e tij shqiptar, Ridvan Bode, marrëveshjen mbi Inkurajimin dhe Mbrojtjen Reciproke të Investimeve. Mes Shqipërisë dhe Kuvajtit, u firmosën marrëveshjet mbi bashkëpunimin Turistik, mbi Kulturën dhe Artin, të cilat u nënshkruan nga ministri i MTKRS-së, Ylli Pango dhe nga ministri i Tregtisë dhe Industrisë së Kuvajtit, Falah Al-Hajri. Marrëveshja e fundit, e nënshkruar pasditen e sotme, ishte ajo mes Dhomave të Tregtisë përkatëse të dy vendeve. Në pritje në ligjit për ankandet publike Në mbledhje e qeverisë u diskutua edhe për projektligjin “Për ankandin publik”, i cili do të rriste transparencës, por do të ishte edhe një mundësi më shumë në fushën e prokurimeve. Kryeministri Berisha bëri të ditur nisjen e hartimit të këtij projektligji. Ai u shpreh para mediave se projektligji i ankandit publik kompleton legjislacionin e prokurimeve dhe koncesioneve. Kryeministri Berisha vlerësoi ditën e djeshme se projektligji i ankandit publik është një ligj i domosdoshëm për kompletimin e trupit të ligjeve të prokurimeve dhe koncesioneve. “Me ligjin e ankandit publik i jepet përgjigja më e mirë këtij problemi dhe sigurohet një transparencë më e madhe dhe rregulla më të ndershme”, - tha gjatë mbledhjes së qeverisë Kryeministri Berisha. Këshilli i Ministrave miratoi në parim gjatë mbledhjes së sotme projektligjin “Për ankandin publik”.     

 Ende nuk ka një shifër të saktë për sasinë e floririt që familjeve të pasura shqiptare iu mor dhunshëm nga regjimi komunist. Banka nuk bën transparencën e sasisë së floririt të sekuestruar që është gjendje   Shaban Sulçe  Nëse do të tentosh të gjesh shumën e saktë të sasisë së sekuestruar të floririt dhe pasurisë totale nga qeveria komuniste kundrejt familjeve të pasura shqiptare, shumë shpejt do të kuptosh se ke të bësh me një “mision të pamundur”. Vetë periudha në të cilën u hartua ligji për tatimin e jashtëzakonshëm, koha dhe mënyra e zbatimit të tij përjashtojnë çdo mundësi për të arritur te shifra e saktë e floririt të sekuestruar. Kjo pasi në proces-verbalet e asaj kohe mbizotëronte tendenca për shënuar gjithnjë e më pak shumën e floririt të sekuestruar realisht. Madje edhe dokumentacioni në Ministrinë e Punëve të Brendshme në lidhje me këtë çështje është i copëzuar dhe jo i plotë. Por edhe tentativat e mëvonshme, pas regjimit komunist, për të verifikuar vlerën e kësaj pasurie, si në rastin e ngritjes së Komisionit Parlamentar në lidhje me këtë çështje në vitin 1991, nuk mund ta zbardhin saktësisht atë. Prandaj edhe sot ekziston një hendek i madh midis pretendimeve të familjeve të goditura nga Ligji “Për tatimin e jashtëzakonshëm” dhe autoriteteve aktuale shtetërore. Kjo mund të cilësohet edhe një prej arsyeve që pengon fillimin e procesit të kompensimit të pasurisë së qindra familjeve shqiptare, që iu sekuestrua pasuria dhe floriri nga regjimi i atëhershëm komunist. Procesi i sekuestrimitPas përfundimit të Luftës së Dytë Botërore dhe pas ardhjes në pushtet të qeverisë komuniste, nga kjo e fundit u hartua Ligji “Për tatimin e jashtëzakonshëm”. Ky ligj, i cili synonte shkatërrimin financiar të shumë familjeve borgjeze shqiptare, nënkuptonte sekuestrimin e sasive të konsiderueshme të floririt dhe të pasurive të familjeve në fjalë, të cilat konsideroheshin edhe si armike të popullit. Momenti më negativ i këtij procesi ishte se përveç se u sekuestrohej pasuria familjeve të pasura, në proces-verbale shënohej një shumë disa herë më e vogël e pasurisë së sekuestruar realisht. Përfaqësuesit e këtyre familjeve u vendosën nën kërcënimin e forcës, torturës dhe burgosjes për zbatimin e këtij ligji. Si rezultat, qindra familje të pasura u detyruan që t’u dorëzonin sasi marramendëse prej floriri autoriteteve shtetërore të asaj kohe. Në Ministrinë e Punëve të Brendshme ishte ngritur një degë e posaçme që merrej me arin. Pas sekuestrimit të arit në një rreth të caktuar pranë kësaj dege sillej një procesverbal i posaçëm, përveç dy të tjerave që shkonin në bankë dhe degën lokale të Punëve të Brendshme. Procesi i sekuestrimit ishte masiv në të gjithë Shqipërinë. Barra më e rëndë në këtë proces rëndoi mbi familjet tregtare të qyteteve kryesore të vendit. Vala e sekuestrimeve duket se nuk kurseu as atë pjesë të popullsisë që nuk prekej nga i ashtuquajturi “tatim i jashtëzakonshëm”. Për ta bërë më të kompletuar këtë proces, qeveria e asaj kohe hartoi edhe Ligjin “për Konfiskimin e pasurive private”, i cili do të mbulonte vakuumet e zbatimit të Ligjit “Për tatimin e jashtëzakonshëm”. Në bazë të këtij ligji, komitetet ekzekutive fitonin të drejtën, që me anë të një vendimi të bënin sekuestrimin e çfarëdolloj pasurie. Në këtë mënyrë, shumë pasuri të tundshme apo të patundshme si objekte, toka bujqësore, troje, gjë e gjallë, mall bujqësor apo industrial etj., u sekuestruan. Deri në fund të vitit 1948 u zbuluan rreth 43 816 682 monedha ari, pa përmendur shufrat e stolitë e florinjta. Sekuestrimet e mëdha të floriritNdër sekuestrimet më të mëdha mund të veçohen ato të vëllezërve Jonuz dhe Nexh Shijaku nga Durrësi, të cilëve u janë marrë 45 mijë napolona flori. Aristidh Lekës nga Durrësi i janë marrë 45 mijë napolona floriri dhe disa kuintalë të tjerë ar dhe stoli. Aristidh Leka dorëzoi 432 kg flori, ndërsa në arkivin e Ministrisë së Punëve të Brendshme, atë të Shtetit dhe atë të Thesarit shënohet përafërsisht shifra e 17 kg. Pepe Levit dhe Refael Jaksellit nga Vlora u janë sekuestruar 42 milionë franga ari, duke paguar rreth 100 mijë napolona. Levit, pas daljes nga burgu, iu morën edhe 38 kg flori. Alfons Dovanës nga Durrësi i janë marrë 516 kg ar, ndërsa në arkiva është regjistruar 58 kg. Abdulla Kazazit nga Elbasani i janë marrë 42 kg ar, ndërsa në arkiva është regjistruar shifra 12-14 kg. Ibrahim Velences nga Elbasani i janë marrë 39 kg ar, ndërsa në arkiva janë regjistruar vetëm 0.3 kg. Mihal Dilos nga Gjirokastra i janë rrëmbyer 100 kg ar, ndërsa në arkiva është regjistruar vetëm 0.013 kg. Ndër tregtarët e tjerë që u është marrë sasi e madhe floriri dhe që nuk u është regjistruar asgjë, është edhe Harallamb Papa, me 258 kg ar.Komisioni parlamentarTentativa e parë për vlerësimin e pasurive të sekuestruara të familjeve shqiptare nga sistemi komunist ndodhi në fund të vitit 1991, periudhë në të cilën Shqipëria sapo e kishte përmbysur këtë regjim. Në këtë vit, me nisëm e Partisë Demokratike, u krijua një komision i përkohshëm parlamentar, i cili synonte që të verifikonte pasuritë e Thesarit të Shtetit në periudhën 1938-1990 dhe pasurinë e sekuestruar nga regjimi komunist në dëm të familjeve të pasura shqiptare. Ky komision drejtohej nga deputeti i PD-së, Blerim Çela, i cili gjatë raportimit në Parlament, pas punimeve të këtij komisioni, gjithsesi nuk dha një shifër të saktë të pasurive të sekuestruara. “Në dokumentet e Ministrisë së Punëve të Brendshme pohohet me shkrim se janë sekuestruar 43 816 682 monedha të arta, pa futur shufrat dhe bizhutë e arta. Vetëm ato bëjnë 283 tonë flori”, - deklaroi Çela. Gjithsesi, ajo që dihet është se 16 vjet pas përfundimit të punimeve të këtij komisioni dhe 60 vjet pas nisjes së procesit të sekuestrimeve, asnjë prej familjeve të pasura shqiptare nuk është kompensuar dhe nuk i është kthyer ende nga shteti shqiptar sasia e floririt të grabitur nga regjimi komunist me anë të Ligjit “Për tatimin e jashtëzakonshëm”. Ish-pronarëtIsh-pronarët dhe ish-familjet e pasura shqiptare janë të pakënaqur me vonesat e shtetit shqiptar për kompensimin ndaj tyre dhe për rikthimin e sasisë së floririt të sekuestruar. Ata pretendojnë se kjo sasi floriri gjendet në Bankën Shqiptare dhe janë shprehur të pakënaqur me hezitimin dhe ngurrimin e Guvernatorit të Bankës për nisjen e këtij procesi. Një gjë e tillë u bë e ditur dy ditë më parë, në një intervistë që sekretari i Përgjithshëm i shoqatës “Pronësi me drejtësi”, Agim Toro, dha për gazetën “Albania”. Toro u shpreh se kërkesat e ish-pronarëve janë të lidhura me kompensimin fizik të floririt të sekuestruar. ”Tashmë zotërohet një dokumentacion i plotë mbi pasuritë e luajtshme të sekuestruara, që u inventarizua në Bankën Shqiptare, sepse vetëm një bankë kishim atëherë. Por, çuditërisht nuk po përfshihen në kompensimin e tyre. Përderisa Banka e Shqipërisë e ka të depozituar këtë flori”, - deklaroi Toro. Më tej drejtuesi i shoqatës në fjalë tha se guvernatori e ka detyrim kushtetues kthimin e floririt familjeve të dëmtuara. “Nuk e kuptojmë se pse guvernatori i Bankës së Shqipërisë nuk e kthen floririn kur ai e ka detyrim kushtetues. Inventarin e ka, procesverbalet e sekuestrimeve i ka, të gjitha ekzistojnë, janë të pacenuara në Bankë dhe nuk ka asnjë shkak që këto pasuri të luajtshme të mos kthehen”, - u shpreh Toro.   BOX

Frangat e arit

Në fillimet e stabilitetit të shtetit shqiptar, më 6 maj 1920, Këshilli i Ministrave vendosi për herë të parë nxjerrjen e monedhës shqiptare në bazën e frangut të arit. Në vitet 1922-1925, në Shqipëri kishte në qarkullim e në thesar një sasi prej 100 milionë frangash ari. Shifra e mësipërme ka si minimum të saj një sasi prej 320 tonësh ar. Në vitin 1926 u vunë në qarkullim monedhat metalike me vlerë 100 franga ar dhe një vit më pas ajo me vlerë prej 20 frangash ari. Në vitet 1935 dhe 1937 pati një hedhje në qarkullim të mbi 1,5 milionë monedhash, që në shumicë përbëheshin nga argjendi, ari dhe pak nga bronzi. 

Regjimi, dy ligje për të grabitur familjet e pasura

Ardhja në pushtet e qeverisë komuniste rezultoi fatale për familjet e pasura shqiptare. Qeveria komuniste e asaj kohe hartoi dy ligje, të cilat synonin shkatërrimin financiar dhe grabitjen e pasurisë së qindra familjeve të pasura, në qytetet më të mëdha të vendit. Qeveria hartoi ligjin për tatimin e jashtëzakonshëm, që i detyronte familjet në fjalë që të tatoheshin dhe t’ia dorëzonin pasuritë e tyre financiare, kryesisht sasitë e floririt që posedonin shtetit shqiptar. Për t’i shtrënguar edhe më shumë, qeveria komuniste hartoi edhe Ligjin “Për konfiskimin e pasurive private”, i cili synonte marrjen me forcë të kësaj pasurie nga ana e shtetit, në rastet kur familjet në fjalë tentonin t’i shmangeshin ligjit të mëparshëm.  

Ish-pronarët: “Kompensimi i floririt të jetë fizik”

Shoqata “Pronësi me drejtësi” kërkon nga autoritetet aktuale shqiptare që kompensimi i sasisë së floririt të sekuestruar nga regjimi komunist të jetë fizik. Kjo pasi, sipas tyre, floriri i sekuestruar gjendet i pacenuar në Bankën e Shqipërisë.”Floriri duhet të kompensohet fizikisht. Sepse ekziston dhe është i pacenuar, siç është konfiskuar atëherë, si në monedha, ashtu edhe në objekte, si unaza, varëse etj. Për këtë arsye ne e kemi ngritur me forcë këtë çështje”, - tha Toro për gazetën “Albania”.   

Shifra

112 469 828 është shuma e frangave të arit që qeveria komuniste grumbulloi pas tatimit të 42 familjeve të pasura të Tiranës86 685 968 është shuma e frangave të arit, që qeveria komuniste grumbulloi pas tatimit të familjeve të pasura të qytetit të Korçës43 816 682 është shuma e monedhave të arit që regjimi komunist arriti të konfiskonte deri në vitin 1948 nga familjet e pasura shqiptare283 tonë është sasia e floririt që u deklarua e grabitur familjeve të pasura shqiptare, nga regjimi komunist, pas verifikimeve të kryera nga komisioni parlamentar i ngritur në vitin 1991 45 mijë monedha floriri ishte shuma më e madhe që iu sekuestrua një familjeje të pasur shqiptare, pikërisht ajo e vëllezërve Shijaku nga Durrësi